Türk havacılık tarihinin sembol isimlerinden Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, Kıbrıs semalarında şehit oluşunun 62. yılında rahmet, minnet ve saygıyla anılıyor.
Türk Hava Kuvvetlerinin 8 Ağustos 1964’te Kıbrıs Türklerine yönelik saldırıları durdurmak amacıyla gerçekleştirdiği hava harekâtında görev alan Cengiz Topel, uçağının vurulmasının ardından paraşütle atlamayı başardı. Ancak Rum güçlerince esir alınan Topel’den bir daha sağlıklı haber alınamadı.
Cumhuriyet döneminin ilk hava harp şehidi kabul edilen Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel’in adı, aradan geçen 62 yıla rağmen Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin birçok şehrinde yaşatılmaya devam ediyor.
Cengiz Topel kimdir?
Cengiz Topel, 2 Eylül 1934 tarihinde Kocaeli’nin İzmit ilçesinde dünyaya geldi. İlköğrenimine Bandırma’da başlayan Topel, eğitim hayatına Gönen ve İstanbul’da devam etti.
1953 yılında Kuleli Askerî Lisesinden, 1955 yılında ise Kara Harp Okulundan mezun oldu. Pilotaj eğitimi almak üzere Kanada’ya gönderilen Topel, eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra 1957’de Türkiye’ye döndü.
Merzifon 5. Ana Jet Üs Komutanlığında göreve başlayan Cengiz Topel, 1961 yılında Eskişehir 1. Hava Ana Jet Üssüne atandı. Başarılı askerî kariyerinin ardından 1963 yılında yüzbaşı rütbesine yükseldi.
8 Ağustos 1964’te Kıbrıs’ta ne yaşandı?
1964 yılında Kıbrıs’taki Rum güçlerinin Erenköy ve çevresindeki Türk yerleşimlerine yönelik saldırıları giderek şiddetlendi. Kıbrıs Türklerinin varlığını ve bölgedeki savunma hatlarını tehdit eden saldırılar üzerine Türkiye harekete geçti.
Türk Hava Kuvvetlerine bağlı savaş uçakları, saldırıları durdurmak ve Rum birlikleri üzerinde caydırıcılık oluşturmak amacıyla 8 Ağustos 1964’te Kıbrıs üzerinde hava harekâtı gerçekleştirdi.
Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, Eskişehir’den havalanan dört uçaklık kolun komutanıydı. Topel’in kullandığı F-100 savaş uçağı, harekât sırasında yerden açılan uçaksavar ateşiyle vuruldu.
Uçağından paraşütle atlamayı başardı
Uçağının ağır hasar alması üzerine Cengiz Topel paraşütle atladı. Lefke, Gaziveren, Elye ve Çamlıköy arasındaki Peristeronori köyü yakınlarına inen Topel, bölgedeki Rum askerleri tarafından esir alındı.
Türk kaynaklarına göre Cengiz Topel, savaş esirlerinin korunmasını düzenleyen uluslararası hukuk kuralları ihlal edilerek işkenceyle şehit edildi. Rum tarafı ise Topel’in yaralı yakalandığını ve hastanede yaşamını yitirdiğini ileri sürdü.
Türkiye’nin yoğun diplomatik girişimleri sonucunda Cengiz Topel’in naaşı 12 Ağustos 1964 tarihinde teslim alındı.
Türkiye’nin dört bir yanında tören düzenlendi
Şehit Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel için Kıbrıs, Adana, Ankara ve İstanbul’da cenaze törenleri gerçekleştirildi. Topel’in naaşı, 14 Ağustos 1964 tarihinde İstanbul’daki Edirnekapı Sakızağacı Hava Şehitliği’nde toprağa verildi.
Cengiz Topel, Kıbrıs’taki ilk Türk hava harp şehidi ve Cumhuriyet döneminin ilk hava harp şehidi olarak Türk tarihindeki yerini aldı.
Cengiz Topel’in adı Türkiye ve KKTC’de yaşatılıyor
Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel’in adı bugün Türkiye ve KKTC’de çok sayıda caddeye, sokağa, mahalleye, okula, hastaneye ve askerî tesise verilmiş durumda.
Topel’in hatırası, KKTC’nin Lefke bölgesindeki Şehit Hava Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel Anıtı’nda da yaşatılıyor. Anıtta Topel’in öz geçmişi, fotoğrafları, cenaze törenlerine ait tarihî görüntüler ve düşürülen savaş uçağından kalan parçalar sergileniyor.
Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesinin simge isimlerinden biri olan Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, şehadetinin 62. yılında bir kez daha rahmet ve minnetle anılıyor.
Sıkça sorulan sorular
Cengiz Topel kimdir?
Cengiz Topel, Türk Hava Kuvvetlerinde görev yapan ve 8 Ağustos 1964’te Kıbrıs’taki hava harekâtı sırasında uçağı vurulduktan sonra esir alınarak şehit edilen pilot yüzbaşıdır.
Cengiz Topel ne zaman şehit oldu?
Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel, 8 Ağustos 1964 tarihinde Kıbrıs’ta şehit oldu.
Cengiz Topel’in uçağı nerede düşürüldü?
Cengiz Topel’in kullandığı F-100 savaş uçağı, Kıbrıs’taki Erenköy ve Lefke bölgesinde gerçekleştirilen hava harekâtı sırasında yerden açılan ateşle vuruldu.
Cengiz Topel’in mezarı nerede?
Cengiz Topel’in kabri, İstanbul Edirnekapı’daki Sakızağacı Hava Şehitliği’nde bulunmaktadır.
Cengiz Topel neden önemlidir?
Cengiz Topel, Kıbrıs’taki ilk Türk hava harp şehidi ve Cumhuriyet döneminin ilk hava harp şehidi kabul edilmektedir.
لا توجد تعليقات بعد. يمكنك كتابة أول تعليق.